SER-advies Hervorming Arbeidsmarkt: de belangrijkste punten voor werkgevers

De top van de werkgevers- en werknemersorganisaties is samen met de Sociaal-Economische Raad (SER) met een advies gekomen over de hervorming van de arbeidsmarkt. Een belangrijk onderdeel hiervan betreft maatregelen om misbruik van flexwerk tegen te gaan. Het advies lijkt grotendeels gebaseerd op het vorig jaar uitgebrachte advies van de Commissie Borstlap. Het nieuwe kabinet zal hier uiteindelijk mee aan de slag moeten.

Op hoofdlijnen ziet het advies er als volgt uit:

  • Er mogen maximaal drie tijdelijke contracten worden aangegaan gedurende maximaal drie jaar. De onderbrekingstermijn vervalt, behalve voor studenten en scholieren (zes maanden) en seizoensarbeiders (drie maanden), zodat structurele tijdelijkheid van werk bij dezelfde werkgever niet meer mogelijk is. Afwijken bij CAO zal niet meer mogelijk zijn.
  • Oproepcontracten (inclusief nuluren-contracten) verdwijnen. Er moet een aantal uren overeengekomen worden, minimaal gelijk aan het gemiddelde aantal uren in een kwartaal. Ook hier geldt een uitzondering voor studenten en scholieren.
  • Uitzendwerk is alleen nog mogelijk bij piek en ziek. Gebruik van het uitzendbeding (fase A) wordt wettelijk beperkt tot 52 weken (in plaats van 78 weken, geen afwijking mogelijk bij CAO). Ook fase B wordt beperkt (maximaal zes contracten in twee jaar) en de arbeidsvoorwaarden van uitzendkrachten moeten gelijkwaardig zijn aan die van werknemers in dienst bij de inlener.
  • Om de interne wendbaarheid van bedrijven te vergroten, wordt het voor werkgevers bij bedrijfseconomische omstandigheden die anders tot ontslag zouden hebben geleid mogelijk om eenzijdig de arbeidsduur (tijdelijk) voor alle werknemers met maximaal 20% te verlagen. De werkgever kan hiertoe eenzijdig besluiten, als het loon volledig wordt doorbetaald (afwijking mogelijk in decentraal overleg). Voor 75% van de loonkosten over de verlaagde arbeidsduur is de werkgever verzekerd door een compensatieregeling van de overheid, die onmiddellijk ingaat bij aanvraag en achteraf wordt getoetst op juist gebruik (vgl. de systematiek van de NOW). De regeling gaat niet ten koste van opgebouwde WW-rechten.
  • Zelfstandigen worden verplicht zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Er moet ook een beter sociaal vangnet komen voor zelfstandigen, waarbij de TOZO als inspiratiebron kan dienen. De zelfstandigenaftrek wordt afgebouwd en daarvoor in de plaats komt een fiscale faciliteit voor zelfstandigen die risico lopen met eigen investeringen. Om schijnzelfstandigheid te voorkomen, komt er een ‘rechtsvermoeden van werknemerschap’ bij een tarief onder het maximumdagloon (30 à 35 euro per uur). Als de werkende meent dat hij/zij werknemer is, is het aan de opdrachtgever voor de rechter te bewijzen dat dit niet het geval is.
  • Op het gebied van verlof en arbeidsongeschiktheid is het de bedoeling om verlofregelingen (zoals geboorteverlof, vaderschapsverlof en zorgverlof) onder te brengen in een nieuwe verlofregeling ‘Maatschappelijk Verlof’ en dat werknemers die tussen de 15% en 35% inkomensverlies lijden als gevolg van arbeidsongeschiktheid ook een beroep kunnen doen op de WIA (de ondergrens is nu 35%). De periode waarover werkgevers een WGA-premie betalen, wordt verkort van 10 naar 5 jaar. Re-integratieverplichtingen worden voor de werkgever verlicht. De werkgever kan er bijvoorbeeld in het tweede ziektejaar voor kiezen de re-integratie volledig te richten op het tweede spoor (dus bij een andere werkgever).Ook kunnen de loondoorbetaling en re-integratieverplichtingen worden overgedragen aan een verzekeraar.
  • Als overige maatregelen worden onder meer genoemd: verhoging van het wettelijk minimumloon, meer positieve stimulering voor werkenden om zich te ontwikkelen of om te scholen, de verdere uitwerking en implementatie van het pensioenakkoord.

Heeft u vragen? Wij adviseren u graag

Ons Team Arbeidsrecht bestaat uit:

Bereid je als werkgever voor op de vakantieperiode

Hoe zit het ook alweer met vakantiedagen, zeker in deze toch nog bijzondere (corona)tijd? Om de vakantieperiode in goede banen te leiden, zal de werkgever de nodige actie moeten ondernemen. Hieronder de belangrijkste aandachtspunten. 

Schriftelijk wijzen op vervaltermijn vakantiedagen

Per 1 juli 2021 vervallen in principe de wettelijke vakantiedagen die werknemers in 2020 hebben opgebouwd. De werkgever is verplicht om werknemers schriftelijk op die vervaltermijn te wijzen en ze de kans te geven om de vakantiedagen nog op te nemen. Uit rechtspraak blijkt dat als een werkgever de werknemer niet op tijd of niet duidelijk genoeg informeert over de vervaltermijn, de werknemer zijn recht op de niet opgenomen wettelijke vakantiedagen alsnog behoudt. In dat geval verjaren deze dagen vervolgens pas vijf jaar na het jaar van opbouw, net als de zogenaamde bovenwettelijke dagen (de dagen die worden toegekend boven op het wettelijk vereiste aantal dagen).

Het is dus zaak om werknemers zo snel mogelijk schriftelijk te herinneren aan het verval van hun (wettelijke) vakantiedagen en ze ook daadwerkelijk in staat te stellen de uren nog vóór 1 juli 2021 op te nemen. Wanneer dit laatste niet mogelijk is, bijvoorbeeld vanwege de (verwachte aankomende) drukte in de horeca of retail, dan zou de werkgever werknemers kunnen aanbieden om de vervaltermijn te verlengen en afspraken kunnen maken over het (meer verspreid) opnemen van vakantiedagen in de komende maanden. Let wel, afkoop van wettelijke vakantiedagen is niet toegestaan (dat mag alleen bij einde dienstverband).

Vaststelling vakantie conform de wensen van de werknemer

Vakantie zal in beginsel worden vastgesteld conform de wensen van de werknemer. Een vakantie-aanvraag mag alleen worden afgewezen vanwege gewichtige redenen, bijvoorbeeld als afwezigheid van de werknemer tot grote organisatorische problemen leidt. Het is niet voldoende om als werkgever te zeggen dat er handjes nodig zijn, zeker niet als dat ook anders opgelost kan worden. De werkgever mag de werknemer dus in principe niet verplichten om vakantiedagen op te nemen, maar bijvoorbeeld wel vragen om de vakantiewensen voor een bepaalde periode kenbaar te maken. Daarnaast kan de werkgever in beperkte mate verplichte (collectieve) vakantiedagen aanwijzen ofwel bepalen dat het nemen van vakantie in bepaalde (drukke) perioden niet mogelijk is. Ook lijkt er tegenwoordig meer behoefte aan een ‘flexibel feestdagenbeleid’, waarbij werknemers zelf kiezen of ze op een feestdag wel of niet werken. Die afspraken moeten dan wel zijn opgenomen in de arbeidsovereenkomst of een reglement/handboek, rekening houdend met een eventuele CAO. Let daarbij op dat de Ondernemingsraad instemmingsrecht heeft ten aanzien van een vakantieregeling.

Maak afspraken over reizen naar het buitenland

Als de werknemer terugkeert uit een land met een hoog risico op COVID-19 (code oranje/rood), moet de werknemer 10 dagen in quarantaine, welke periode kan worden verkort als de werknemer na vijf dagen quarantaine bij de GGD negatief test op het coronavirus. Het is aan te raden om werknemers van tevoren duidelijk te maken welke regels er gelden ten aanzien van reizen naar verhoogd risicogebied en terugkeer op het werk. Het ligt daarbij voor de hand dat de consequenties van het reizen naar een land waarvoor code oranje geldt, voor rekening komen van de werknemer. Als het werk bijvoorbeeld door de quarantaineplicht niet verricht kan worden, kan je afspreken dat dit de werknemer vakantiedagen kost (ofwel geen loon als er onvoldoende vakantiedagentegoed is).

Daarnaast is het verstandig om tijdig na te denken over de aankomende vakantieperiode en onder meer vakantieroosters te maken. De werkgever kan de werknemer vragen om voor een bepaalde datum de vakantiewensen kenbaar te maken. Let op: als de werknemer dit schriftelijk doet en de werkgever de aanvraag wil weigeren, moet de werkgever dit binnen twee weken na indiening van de aanvraag schriftelijk aan de werknemer laten weten.

Tot slot

De aankomende vakantieperiode vergt dus de nodige aandacht en actie van de werkgever. Wij kunnen hierbij uiteraard helpen, bijvoorbeeld met het opstellen van duidelijke regels om voorafgaand aan de vakantieperiode aan de werknemers te communiceren, maar ook met het opstellen van structureel (flexibel) vakantiebeleid.

Heeft u vragen? Wij adviseren u graag

Ons Team Arbeidsrecht bestaat uit:

Een overeenkomst van opdracht of toch een arbeidsovereenkomst?

Een overeenkomst van opdracht of toch een arbeidsovereenkomst?

Deze vraag is een terugkerende vraag in onze praktijk en wellicht ook in uw onderneming. Vorige week heeft het gerechtshof Amsterdam geoordeeld dat koeriers die voor de maaltijdbezorger Deliveroo werken, geen zelfstandigen zijn maar werknemers. Daarmee verliest Deliveroo de zaak die door FNV was aangespannen ook in hoger beroep. Het hof oordeelt na een uitvoerige motvering en afweging van omstandigheden dat er geen sprake is van serieus/zelfstandig ondernemerschap, (enkel) omdat de bezorgers een grote vrijheid hebben om te kiezen wanneer ze werken. Alle andere omstandigheden, zoals de betaling van het salaris en het uitgeoefende gezag, wijzen volgens het hof namelijk op de aanwezigheid van een arbeidsovereenkomst. Over de gezagsverhouding (die er volgens Deliveroo niet was) merkt het hof onder verwijzing naar een eerder arrest van de Hoge Raad op dat bij eenvoudig werk dat overeenstemt met de ‘kernactiviteiten’ van de onderneming de gezagsverhouding volgt uit de inbedding in de organisatie. Volgens het Hof is er dus wel degelijk een gezagsverhouding tussen Deliveroo en de koeriers. Als gevolg van deze uitspraak kunnen de koeriers van Deliveroo aanspraak maken op een arbeidsovereenkomst en vallen de koeriers onder de toepasselijke cao Beroepsgoederenvervoer. Daardoor krijgen de koeriers onder meer recht op het cao-loon, doorbetaling bij ziekte en wordt ook hun wachttijd bij restaurants doorbetaald. FNV is tevreden met de beslissing omdat onder meer de hele maaltijdbezorgingssector volgens FNV onder druk staat als gevolg van het feit dat de Wet DBA die schijnzelfstandigheid aanpakt al vijf jaar niet wordt gehandhaafd door de Belastingdienst.

Geen handhaving op schijnzelfstandigheid

Het niet handhaven is het gevolg van het feit dat de wet DBA al direct na inwerkingtreding in mei 2016 onder vuur kwam te liggen. Tot 2016 was er de VAR-verklaring waarmee zelfstandigen konden bewijzen zelfstandige ondernemers te zijn. Deze werd in mei 2016 met de invoering van de wet DBA vervangen door modelovereenkomsten opgesteld door de Belastingdienst. De gedachte was, en dat is nog steeds zo, dat het opstellen van een overeenkomst van opdracht conform die modelovereenkomsten ertoe leidt dat de Belastingdienst niet kan/zal stellen dat sprake is van een zogenaamde fictieve dienstbetrekking in de zin van de Wet op de Loonbelasting. Zou de Belastingdienst wel handhaven en menen dat sprake is van een fictieve dienstbetrekking dan moet met terugwerkende kracht alsnog loonbelasting en sociale premies worden betaald, en eventueel ook een boete. Er ontstond door de wetswijziging in mei 2016 veel onzekerheid onder zowel zelfstandigen als opdrachtgevers en zzp’ers liepen door die onzekerheid bij opdrachtgevers vaker opdrachten mis.

Pilot met webmodule

Om meer zekerheid te bieden is op 11 januari 2021 gestart met een pilot van zes maanden met de zogenaamde webmodule. De webmodule is een online tool waarmee opdrachtgevers kunnen bepalen of ze voor een opdracht een zelfstandige kunnen inhuren. Het is de enige overgebleven maatregel van het in 2019 door minister Koolmees en staatssecretaris Hans Vijlbrief bedachte pakket aan maatregelen, waarmee de Wet DBA vervangen moest worden. In de zomer van 2021 wordt de webmodule geëvalueerd. Het kabinet bekijkt dan of de online tool behulpzaam genoeg is in de strijd tegen schijnzelfstandigheid. Of de webmodule uiteindelijk wordt ingevoerd, hangt ook af van de mogelijkheden voor handhaving, misbruikrisico’s en de gevolgen voor de uitvoeringsinstanties, aldus minister Koolmees. De minister schrijft dat de webmodule in de pilotfase bedoeld is als ‘voorlichtingsinstrument’. Met deze online tool kunnen opdrachtgevers en zzp’ers zich voorbereiden. De deelname is vrijwillig en de webmodule kan anoniem worden ingevuld, schrijft de minister.

De webmodule geeft drie mogelijke antwoorden:

  • De opdracht kan buiten dienstbetrekking worden verricht (bijvoorbeeld door een zzp‘er).
  • Indicatie dienstbetrekking: er zijn sterke aanwijzingen dat er sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking.
  • Geen oordeel mogelijk: op grond van de gegeven antwoorden is niet duidelijk of er sprake is van werken buiten dienstbetrekking of van werken in dienstbetrekking.

De webmodule geeft volgens het kabinet waar mogelijk zekerheid, mits deze naar waarheid is ingevuld. Alleen bij het eerste antwoord zou een opdrachtgever met de zelfstandige op basis van een overeenkomst van opdracht kunnen contracteren, in de andere twee gevallen lijkt een arbeidsovereenkomst een verstandigere keuze.

Tijdens de pilot fase kan echter nog geen juridische status worden ontleend aan de uitkomst. Na de pilot met de webmodule beslist het kabinet wanneer de Belastingdienst gaat handhaven op schijnzelfstandigheid. Volgens de minister zal dat 1 oktober 2021 of later zijn.

In de tussentijd blijft de Belastingdienst advies geven aan ondernemers en zal de Belastingdienst niet handhaven op schijnzelfstandigheid, behalve bij ‘kwaadwillendheid’. In een aparte brief aan de Kamer meldt staatssecretaris Vijlbrief dat het afgelopen jaar geen kwaadwillend bedrijf is gevonden.

Gevolgen arrest Hoge Raad van 6 november 2020

Kort voor de start van de pilot met de webmodule verscheen een spraakmakend arrest van de Hoge Raad, waaraan wij al eerder in een nieuwsbrief aandacht hebben besteed. In dat arrest stond de vraag centraal hoe moet worden beoordeeld of een overeenkomst als een arbeidsovereenkomst of een overeenkomst van opdracht zou moeten worden gekwalificeerd. Minister Koolmees heeft recent in een Kamerbrief gereageerd op het arrest van de Hoge Raad. In dat arrest heeft de Hoge Raad aangegeven dat de bedoeling van partijen niet van belang is bij de beoordeling of een arbeidsrelatie op basis van een arbeidsovereenkomst bestaat (de kwalificatie van de arbeidsrelatie). Beslissend volgens de Hoge Raad is of ’de tussen partijen overeengekomen rechten en verplichtingen voldoen aan de wettelijke omschrijving van de arbeidsovereenkomst zoals die in het Burgerlijk Wetboek is opgenomen. Als die rechten en verplichtingen voldoen aan de (wettelijke) beschrijving van de arbeidsovereenkomst, is per definitie sprake van een arbeidsovereenkomst, met bijbehorende rechten en plichten voor de werkgever en werknemer’.

Minister Koolmees geeft in de kamerbrief onder meer aan welke effecten dit arrest voor de webmodule en de modelovereenkomsten van de Belastingdienst heeft. Hij stelt dat het ook na dit arrest niet zo is dat de partijbedoeling in het geheel geen rol meer zou spelen in de rechtspraktijk. Er moet bij de beoordeling toch eerst worden gekeken naar welke rechten en verplichtingen partijen onderling zijn overeengekomen. Daarbij moeten niet alleen de rechten en verplichtingen worden meegenomen die partijen bij het sluiten van de overeenkomst bedoelden, maar moet ook worden gekeken naar de wijze waarop partijen uitvoering hebben gegeven aan de overeenkomst en welke inhoud ze eraan hebben gegeven. Als er dan een verschil van mening is, is het aan de rechter om te beoordelen tot welke overeenkomst deze set aan rechten en verplichtingen leidt.

In de webmodule speelt de partijbedoeling al geen rol bij het bepalen of sprake is van een arbeidsrelatie. Op dit punt zijn dus geen veranderingen nodig. De modelovereenkomsten moet de Belastingdienst wel nog aanpassen aan het arrest. Door de Belastingdienst al goedgekeurde modelovereenkomsten verliezen echter niet hun werking en hoeven niet te worden aangepast.

Kortom, het blijft nog even een onzekere periode, maar ondernemingen lijken zich in ieder geval tot 1 oktober 2021 niet veel zorgen te hoeven te maken dat de Belastingdienst handhaaft, zeker niet nu er in het afgelopen jaar geen kwaadwillende ondernemingen zijn gevonden. Wel zullen ondernemingen er verstandig aan doen om overeenkomsten van opdracht op te stellen conform de door de Belastingdienst aan te passen modelovereenkomsten. Wij zullen u informeren zodra die aanpassingen zijn doorgevoerd.

Heeft u vragen? Wij adviseren u graag

Ons Team Arbeidsrecht bestaat uit:

Aanpassing NOW 3.0

Deze week kondigde Minister Koolmees van SZW aan dat de subsidie onder NOW 3.0 in het eerste kwartaal van 2021 niet wordt afgebouwd. Dit houdt onder meer in dat de werkgever maximaal 80% van de loonsom vergoed kan krijgen in plaats van 70%. Daarnaast blijft de loonsomvrijstelling gelijk aan 10% (in plaats van 15%). Als de loonsom daalt tot maximaal 10%, heeft dit dus ook in het tweede tijdvak geen gevolgen voor de hoogte van het subsidiebedrag. Tot slot wordt het minimale omzetverlies om voor de NOW in aanmerking te komen in het tweede tijdvak niet verhoogd naar 30%. Dit blijft 20%. We zullen moeten afwachten of de eerder door de Minister genoemde percentages voor het derde tijdvak van NOW 3.0 niettemin ongewijzigd blijven.

Heeft u vragen? Wij adviseren u graag

Ons Team Arbeidsrecht bestaat uit:

Reiskostenvergoeding mag nu nog onbelast worden betaald

Werkgevers hebben de mogelijkheid om werknemers een vaste vergoeding te betalen voor woon-werkverkeer. Hierover hoeft geen loonbelasting te worden geheven, mits er wordt voldaan de (strenge) fiscale voorwaarden. De onbelaste vergoeding wordt bepaald aan hand van de afstand tussen woning en werk en het aantal dagen dat per week wordt gereisd.

Vanwege de coronacrisis heeft de staatssecretaris van Financiën in mei 2020 in het zogenaamde Besluit noodmaatregelen coronacrisis goedkeuring gegeven voor het onbelast blijven betalen van een vaste reiskostenvergoeding, ook al wordt er vanuit huis gewerkt. Dit betekent dat de werkgever mag blijven uitgaan van het reispatroon waarop de onbelaste vaste vergoeding is gebaseerd zo lang de maatregelen vanwege de coronacrisis nog gelden en de vaste reiskostenvergoeding vóór 13 maart 2020 is toegekend aan de werknemer. Veel werkgevers hebben hiervan gebruik gemaakt en hebben de onbelaste vaste reiskostenvergoeding laten doorlopen, mede ter compensatie van de kosten die thuiswerken met zich brengt (zoals voor gebruik van koffie, stroom, verwarming en toiletpapier).

Stopzetting regeling onbelast betalen van vaste reiskostenvergoeding tijdens coronacrisis

Deze regeling eindigt per 1 januari 2021. Dit staat in de actualisatie van het Besluit noodmaatregelen coronacrisis. Dit betekent dat met ingang van 1 januari 2021 alleen nog een vaste onbelaste reiskostenvergoeding mag worden betaald voor zover de werknemer minimaal in 36 weken of 128 dagen per jaar naar een vaste werkplek reist. Ook daadwerkelijk gemaakte kosten woon-werkverkeer mogen op declaratiebasis nog onbelast worden vergoed.

Met ingang van 1 januari 2021 heeft een werknemer voor de dagen dat de werknemer thuis werkt dus geen recht meer op een onbelaste reiskostenvergoeding. De verwachting is dat veel werknemers in 2021 (deels) thuis zullen blijven werken. Op de dagen dat de werknemer thuis werkt wordt er niet gereisd maar maakt de werknemer wel kosten. Vakbonden vinden dat werkgevers die kosten zullen moeten vergoeden, zeker als de onbelaste vaste reiskostenvergoeding vervalt. Daarvoor kan de werkgever aansluiten bij het normbedrag van € 2 per dag dat het Nibud heeft berekend. Dat komt neer op € 43,30 per maand bij een fulltime baan.

Maar let op: de regeling voor de vaste vergoedingen voor kleine kosten aan werknemers wordt ook per 1 januari 2021 geschrapt. De werkgever kan een vaste thuiswerkvergoeding dus niet onbelast betalen.

Gevolgen voor de werkgever

Het vervallen van de regeling per 1 januari 2021 zal meer administratieve werkzaamheden voor werkgevers met zich brengen omdat werkgevers het (veranderde) reispatroon woon-werkverkeer van hun werknemers in kaart moeten brengen: een werkgever zal exact moeten bijhouden hoeveel dagen er op kantoor en hoeveel dagen er thuis wordt gewerkt. Alleen als een werknemer aan de 36 weken of 128 dagen-eis voldoet, komt de werknemer in aanmerking komt voor een vaste onbelaste reiskostenvergoeding en dat moet dus ook worden geadministreerd. Werkgevers kunnen ook de kosten van woon-werkverkeer vergoeden op basis van de werkelijk gereisde dagen.

Vaak is dat het reispatroon niet duidelijk aan het begin van het jaar en zal de werkgever de reiskostenvergoeding misschien aan het eind van het jaar opnieuw moeten berekenen.

Adviezen voor de werkgever

Het advies is om al vóór 1 januari 2021 te regelen welke vergoeding een werknemer ontvangt voor de dagen dat de werknemer thuis werkt en welke reiskostenvergoeding voor de dagen dat de werknemer naar kantoor komt. Leg dat goed schriftelijk vast vóór 1 januari 2021.

Als de werknemer gedurende de coronacrisis volledig thuiswerkt zou ook moeten worden opgenomen wat er geldt als de werknemer weer (deels) naar kantoor zal reizen.

Ook is het advies om op te nemen dat de vergoeding voor thuiswerken alleen geldt gedurende de coronacrisis en dus voor de periode dat het kabinet dringend adviseert om thuis te werken. Daarna kan worden bezien of de werknemer deels blijft thuiswerken en welke vergoeding er dan voor de thuiswerkdagen geldt

Heeft u vragen? Wij adviseren u graag

Ons Team Arbeidsrecht bestaat uit:

 

Positie opdrachtnemer versterkt

Opdrachtnemers zullen door een uitspraak van de Hoge Raad van 6 november 2020 waarschijnlijk vaker met succes kunnen betogen dat zij een arbeidsovereenkomst hebben in plaats van een opdrachtovereenkomst.

Waar ging de uitspraak over?

Een vrouw met een uitkering die deels arbeidsongeschikt en al een aantal jaren werkloos was, kreeg van de gemeente Amsterdam de mogelijkheid om werkzaamheden te verrichten als Medewerker Servicedesk, met het doel haar kansen op de arbeidsmarkt te verbeteren. De overeenkomst werd aangegaan voor zes maanden en daarna nog eens met zes maanden verlengd. De vrouw kreeg geen salaris, maar behield wel haar uitkering en ontving twee keer een stimuleringspremie omdat zij voldoende aan het participatietraject had meegewerkt. Ze vond uiteindelijk dat zij werkzaam was geweest op basis van een arbeidsovereenkomst en maakte aanspraak op het bij de functie van Medewerker Servicedesk behorende loon.

De kantonrechter wees haar vorderingen af. Het hof deed dat ook, waarbij het hof onder meer van belang vond dat de gemeente niet de bedoeling had gehad om met de vrouw een arbeidsovereenkomst aan te gaan. Dat is ook in lijn met eerdere rechtspraak, waarin de Hoge Raad oordeelde dat het antwoord op de vraag of er sprake is van een arbeidsovereenkomst onder meer wordt bepaald door de bedoeling van partijen bij het sluiten van de overeenkomst.

Wat vond de Hoge Raad?

De Hoge Raad oordeelde echter dat het bij de beantwoording van de vraag of sprake is van een arbeidsovereenkomst niet van belang is of de partijen de bedoeling hadden een arbeidsovereenkomst te sluiten. Het gaat er volgens de Hoge Raad om of de overeenkomst alle wettelijk omschreven kenmerken heeft van een arbeidsovereenkomst (persoonlijke arbeid, loon, gezagsverhouding). Of de overeenkomst alle kenmerken van een arbeidsovereenkomst heeft, moet dan worden beoordeeld door te kijken naar welke rechten en plichten de partijen zijn overeengekomen. En bij die uitleg (die vooraf gaat aan de kwalificatie van de overeenkomst) speelt de bedoeling van partijen wel degelijk een rol. De bedoeling van partijen is dus nog steeds relevant, namelijk om te bepalen of bijvoorbeeld bedoeld was om loon te betalen.

In de zaak van de Amsterdamse uitkeringsgerechtigde vond de Hoge Raad dat de overeenkomst niet de kenmerken had van een arbeidsovereenkomst, omdat de stimuleringspremie naar de bedoeling van de wetgever niet aan te merken is als beloning voor verrichte arbeid (maar als beloning voor de inspanningen die uitkeringsgerechtigden plegen om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten).

Gevolgen voor de praktijk?

Deze uitspraak lijkt de positie van opdrachtnemers bij een beëindiging van de overeenkomst toch wat te versterken, omdat het minder relevant is geworden of de partijen bedoelden een overeenkomst van opdracht aan te gaan, in plaats van een arbeidsovereenkomst. Doorslaggevend is op welke manier aan de overeenkomst uitvoering wordt gegeven en of er wordt voldaan aan de kenmerken van een arbeidsovereenkomst (persoonlijke arbeid, loon, gezagsverhouding).

Opdrachtgevers die willen voorkomen dat zij een arbeidsovereenkomst blijken te hebben gesloten, doen er goed aan om de overeenkomst met de opdrachtnemer zodanig in te richten dat deze niet de drie kenmerken heeft van een arbeidsovereenkomst. De opdrachtgever kan nog altijd in de overeenkomst laten staan dat het de nadrukkelijke bedoeling van partijen is om een opdrachtovereenkomst te sluiten en geen arbeidsovereenkomst. Het is echter van belang om ervoor te zorgen dat de feitelijke uitvoering hiermee in lijn is. Immers, als er gedurende een zekere tijd arbeid wordt verricht, loon wordt betaald en een gezagsrelatie bestaat, dan is er sprake van een arbeidsovereenkomst.

Omdat veel opdrachtnemers zelf geen arbeidsovereenkomst willen en de Belastingdienst momenteel niet actief handhaaft, levert dit op dit moment in de meeste gevallen geen problemen op. Maar het blijft voor opdrachtgevers oppassen geblazen. Zo zou bijvoorbeeld een opdrachtnemer die ziek is op het moment dat de opdracht stopt, opeens wel behoefte kunnen hebben aan het vangnet dat een arbeidsovereenkomst biedt (zoals een opzegverbod bij ziekte en recht op een transitievergoeding).

Het wordt tijd dat er wetgeving komt die helderheid biedt over de positie van opdrachtnemers. Wouter Koolmees heeft echter al laten weten dat het volgende kabinet dit moet regelen omdat dit in deze kabinetsperiode niet meer te realiseren is

Heeft u vragen? Wij adviseren u graag

Ons Team Arbeidsrecht bestaat uit:

 

NOW 3.0

Op 10 oktober 2020 is de NOW 3.0-regeling in werking getreden. In deze nieuwsbrief leest u wat daarvan de hoofdlijnen zijn.

De NOW 3.0 ziet op drie tijdvakken van ieder drie maanden: tranche 3, 4 en 5 (NOW 1.0 en 2.0 zien op de eerste en tweede tranche).

  • De derde tranche loopt van 1 oktober 2020 tot en met 31 december 2020. Aanvragen kunnen worden ingediend vanaf 16 november 2020 tot en met 13 december 2020.
  • De vierde tranche loopt van 1 januari 2021 tot en met 31 maart 2021. Aanvragen kunnen worden ingediend vanaf 15 februari 2021 tot en met 14 maart 2021.
  • De vijfde tranche loopt van 1 april 2021 tot en met 30 juni 2021. Aanvragen kunnen worden ingediend vanaf 17 mei 2021 tot en met 31 juni 2021.

Voor iedere tranche kan een werkgever besluiten wel of geen aanvraag te doen, ook als een werkgever geen gebruik heeft gemaakt van NOW 1.0 en/of 2.0.

Voorwaarden voor subsidie

  • Percentage omzetverlies
    Om aanspraak te kunnen maken op subsidie moet in de eerste tranche sprake zijn van een omzetverlies van ten minste 20% en in de tweede en derde tranche van ten minste 30%.
  • Hoogte subsidie
    Over de eerste tranche is de subsidie maximaal 80% van de loonsom (bij 100% omzetverlies), over de tweede tranche maximaal 70% en over de derde tranche maximaal 60%. De subsidie wordt vermeerderd met een vaste forfaitaire opslag van 40%.

Berekening omzetdaling

Bij NOW 3.0 wordt de omzetdaling bepaald door een vierde van de omzet van 2019 te vergelijken met de omzet van een door de werkgever te kiezen periode van drie maanden, die binnen een bepaald tijdvak gelegen moet zijn. Voor de derde tranche is dat tijdvak 1 oktober 2020 tot en met 28 februari 2021, voor de vierde tranche 1 januari tot en met 31 mei 2021 en voor de vijfde tranche 1 april tot en met 31 augustus 2021. Is al een aanvraag ingediend onder NOW 2.0 en is subsidie verleend, dan moet de periode van omzetdaling waarvoor subsidie in het kader van NOW 3.0 wordt aangevraagd aansluiten op de periode van omzetdaling waarvoor onder NOW 2.0 subsidie is aangevraagd.
Is de werkgever onderdeel van een groep, dan wordt voor het bepalen van de omzetdaling gekeken naar de omzet van alle rechtspersonen die op 1 oktober 2020 onderdeel zijn van de groep.

Berekening subsidie

De hoogte van de subsidie wordt gebaseerd op de loonsom van juni 2020.
Bij de berekening van de loonsom geldt tot 1 april 2021 een bovengrens van maximaal twee keer het maximumdagloon per werknemer (net als bij NOW 2.0). Vanaf 1 april 2021 wordt de bovengrens maximaal één keer het maximumdagloon per werknemer.

Loonsom hoeft niet gelijk te blijven

Onder NOW 3.0 is de werkgever niet verplicht de loonsom gelijk te houden. In de derde tranche mag de loonsom maximaal 10% lager uitvallen dan de loonsom in juni 2020, zonder dat dit gevolgen heeft voor de hoogte van de verstrekte subsidie. In de vierde tranche mag de loonsom maximaal 15% lager zijn en in de vijfde tranche maximaal 20%. Pas als de loonsom nog lager dan genoemde percentages uitvalt, moet de werkgever de teveel betaalde subsidie boven dat percentage terugbetalen.

Verplichtingen voor de werkgever

Verbod tot uitkering bonus, dividend, inkoop eigen aandelen

Net als bij NOW 2.0 geldt onder NOW 3.0 een verbod op het uitkeren van bonussen en dividend aan het bestuur en de directie en het inkopen van eigen aandelen, indien de werkgever (of het concern gezamenlijk) een subsidievoorschot van € 100.000 of meer ontvangt of de subsidie op € 125.000 of meer wordt vastgesteld. Is subsidie aangevraagd in tranche 3, dan geldt dit verbod voor het jaar 2020 (maar niet voor dividend, bonussen en aandelen met betrekking tot 2019). Is subsidie aangevraagd in tranche 4 of 5, dan geldt het verbod voor het jaar 2021. Het begrip directie/bestuur omvat niet alleen de statutair bestuurders, maar ook andere personen die (al dan niet tijdelijk) het beleid bepalen. Dit verbod ziet dus niet op het overige ‘reguliere’ personeel dat in het bedrijf werkzaam is zodat aan hen wel bonussen mogen worden betaald.

Scholingsverplichting en begeleiding naar ander werk

Net als onder NOW 2.0 is de werkgever verplicht om zijn werknemers te stimuleren een ontwikkeladvies aan te vragen of deel te nemen aan scholing. De werkgever moet bij de aanvraag van NOW 3.0-subsidie verklaren aan deze inspanningsverplichting te zullen voldoen. De werkgever heeft ook een inspanningsverplichting om werknemers van wie het dienstverband eindigt te begeleiden naar een andere baan.

Verplicht contact met UWV

Een werkgever die een ontslagaanvraag om bedrijfseconomische redenen indient bij het UWV, krijgt niet langer een boete van 5%, mits de werkgever in het kader van de ontslagaanvraag telefonisch contact opneemt met het UWV. Doet de werkgever dat niet, dan wordt de subsidie alsnog met 5% verlaagd.

Heeft u vragen? Wij adviseren u graag

Ons Team Arbeidsrecht bestaat uit:

Nieuwe UWV Uitvoeringsregels bij ontslag

Toetsingskader ontslagaanvraag

Wanneer een werkgever een werknemer wil ontslaan vanwege bedrijfseconomische redenen of langdurige arbeidsongeschiktheid en de werknemer stemt daarmee niet in, dan moet de werkgever een ontslagaanvraag indienen bij UWV. UWV beoordeelt een ontslagaanvraag op basis van de bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek, de Ontslagregeling en de (ministeriële) Regeling UWV Ontslagprocedure.

UWV Uitvoeringsregels

In 2015 heeft UWV de Uitvoeringsregels Ontslag om bedrijfseconomische redenen en de Uitvoeringsregels Ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid opgesteld. Daarin geeft UWV een nadere toelichting hoe UWV voornoemde regelgeving toepast en welke eisen aan een ontslagaanvraag worden gesteld. Ook geeft UWV bijvoorbeeld duidelijkheid over de vraag welke gegevens een werkgever moet aanleveren voor het onderbouwen van de ontslagaanvraag.

Nieuwe Uitvoeringsregels Ontslagprocedure

Recent heeft UWV nog een stel nieuwe Uitvoeringsregels opgesteld. Nadat UWV interne werkinstructies had gemaakt over hoe zij de UWV procedure in de praktijk (procedureel) vormgeeft, heeft UWV deze werkinstructies verder uitgewerkt en gepubliceerd in de Uitvoeringsregels Ontslagprocedure. UWV wil hiermee transparant zijn naar werkgevers en werknemers en meer duidelijkheid geven over de procedure: bijvoorbeeld over het indienen van een voorlopige aanvraag, het voeren van verweer, de mondelinge behandeling en reactietermijnen. De nieuwe Uitvoeringsregels Ontslagprocedure gelden vanaf 1 september 2020.

Update Uitvoeringsregels Ontslag om bedrijfseconomische redenen

UWV heeft tevens een nieuwe versie gepubliceerd van de Uitvoeringsregels Ontslag om bedrijfseconomische redenen. Hierin zijn recente aanpassingen van de wetgeving verwerkt, zoals het vervallen van de tijdelijke overbruggingsregeling transitievergoeding (gunstige regels voor werkgevers met minder dan 25 werknemers die per 1 januari 2020 zijn vervallen) en de inwerkingtreding van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren per 1 januari 2020. Door de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren is de aanstelling van (de meeste) ambtenaren omgezet in een arbeidsovereenkomst en is het privaatrechtelijke arbeids- en ontslagrecht daarop van toepassing.

Het loont zeker om de UWV Uitvoeringsregels door te nemen. Wij kunnen u uiteraard in (de voorbereiding van) de UWV procedure bijstaan.

Heeft u vragen? Wij adviseren u graag

Ons Team Arbeidsrecht bestaat uit:

NOW 2.0 en belangrijke andere wijzigingen per 1 juli 2020

1. NOW 2.0: wat zijn de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van NOW 1.0

  1. Vanaf 6 juli tot en met 31 augustus 2020 kan subsidie op grond van NOW 2.0 worden aangevraagd.
  2. De periode waarover het omzetverlies wordt berekend wordt vier maanden, gelegen tussen 1 juni en 30 november 2020.
  3. De referentie-omzet wordt de omzet over 2019 gedeeld door drie.
  4. De forfaitaire opslag over het loon wordt verhoogd van 30% naar 40%.
  5. De loonsom aan de hand waarvan het recht op subsidie op grond van NOW 2.0 wordt berekend, is de loonsom over maart 2020.
  6. Zijn in de periode van 1 juni tot en met 30 september 2020 werknemers ontslagen via het UWV op bedrijfseconomische gronden, dan wordt het loon dat de betreffende werknemers in een periode van drie maanden hebben ontvangen op de subsidie in mindering gebracht. Onder NOW 1.0 werd 150% van het loon van de ontslagen werknemer op de subsidie in mindering gebracht.
  7. Het totale subsidiebedrag wordt met 5% verminderd als de werkgever in de periode van 30 mei 2020 tot en met 30 september 2020 één of meerdere meldingen als bedoeld in de Wet Melding Collectief Ontslag doet én gedurende het subsidietijdvak voor 20 of meer werknemers in een werkgebied van de WMCO ontslag om bedrijfseconomische redenen aanvraagt, tenzij met de vakbonden of vertegenwoordiging van werknemers overeenstemming is bereikt over de noodzaak van het aantal te vervallen arbeidsplaatsen.
  8. De werkgever is verplicht zich in te spannen om werknemers te stimuleren om
    deel te nemen aan een ontwikkeladvies of aan scholing en werknemers over deze verplichting te informeren. Hierover moet bij de NOW 2.0-aanvraag een verklaring worden afgelegd, maar er staat geen sanctie op het niet nakomen van deze verplichting.
  9. De rechtspersoon die een voorschot van meer dan € 100.000 heeft ontvangen en/of een totale subsidie van meer dan € 125.000 mag over 2020 geen dividend uitkeren aan aandeelhouders, geen bonussen en winstdelingen aan de Raad van Bestuur, bestuur en directie van de rechtspersoon en geen eigen aandelen inkopen. Het begrip “bestuur” moet ruim worden uitgelegd: ook leden van het management die het beleid bepalen vallen daaronder. Overtreding van dit verbod leidt tot volledig verval van het recht op subsidie. Dit verbod geldt ook voor de moedermaatschappij van de rechtspersoon. Het verbod geldt tot en met de datum van de vergadering waarin de jaarrekening over 2020 wordt vastgesteld in 2021. Ook daarna mag geen bonus of dividend met betrekking tot 2020 worden uitgekeerd.

2. Addendum arbeidsovereenkomst

Werkgevers betalen voor werknemers in vaste dienst een lage WW-premie. Daarvoor is wel vereist dat een schriftelijke arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is overeengekomen, of dat een addendum met die bevestiging is opgesteld bij de oorspronkelijke arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd. Werkgevers hebben uitstel gekregen om dit goed te regelen tot 1 juli 2020.

3. Extra geboorteverlof

Momenteel hebben partners recht op één week betaald geboorteverlof. Vanaf 1 juli 2020 hebben zij recht op maximaal vijf weken (vijf keer het aantal werkuren per week) geboorteverlof voor een kind dat op of na 1 juli 2020 wordt geboren. Dit verlof dient binnen zes maanden na de geboorte te worden opgenomen. Voorwaarde is wel dat een werknemer eerst het betaalde geboorteverlof van een week opneemt. De partner heeft gedurende het aansluitende verlof geen recht op salaris maar wel recht op een uitkering van het UWV gelijk aan 70% van het (maximum dag)loon.

4. Verhoging minimumloon

Het minimumloon wordt verhoogd met € 27,- bruto per dag tot € 1.680,- bruto per maand voor werknemers van 21 jaar of ouder (voor werknemers jonger dan 21 jaar gelden gestaffeld lagere minimumlonen).

5. Compensatie transitievergoeding terugvragen vóór 1 oktober 2020

Sinds 1 april 2020 kunnen werkgevers die een transitievergoeding betalen na twee jaar ziekte, daarvoor een compensatie vragen bij het UWV. Aanvragen voor compensatie van vergoedingen betaald tussen 1 juli 2015 en 31 maart 2020 moeten vóór 1 oktober 2020 worden ingediend.

6. Verval vakantiedagen

Per 1 juli 2020 vervallen wettelijke vakantiedagen die opgebouwd zijn over 2019. Bovenwettelijke vakantiedagen vervallen 5 jaar na afloop van het jaar waarin de vakantiedagen zijn opgebouwd.

7. ZZP’ers

Het wetsvoorstel voor invoering van een minimumtarief en een zelfstandigenverklaring voor zelfstandigen is ingetrokken. Wel werkt de regering verder aan de ontwikkeling van een webmodule, die het mogelijk moet maken een indicatie te krijgen of sprake is van een arbeidsovereenkomst, dan wel van een overeenkomst van opdracht. De Wet DBA wordt tot 1 januari 2021 in beginsel niet gehandhaafd. In het najaar van 2020 wordt besloten of dit handhavingsmoratorium wordt verlengd.

Heeft u vragen? Wij adviseren u graag

Ons Team Arbeidsrecht bestaat uit: