Berichten

Auteursrecht: mag je foto’s en video’s van anderen embedden op je eigen site?

Gebruik van content van anderen is niet toegestaan, tenzij…

De hoofdregel in het auteursrecht is dat je voor het gebruik van content van anderen, zoals foto’s en video’s, toestemming nodig hebt. Van de rechthebbende wel te verstaan. Die bepaalt immers of en onder welke voorwaarden het werk mag worden gekopieerd of gepubliceerd. De maker is in de regel de rechthebbende zodra een creatie gemaakt is, maar de auteursrechten kunnen ook aan een ander (bedrijf) toekomen, bijvoorbeeld omdat dat de werkgever is of omdat de rechten zijn overgedragen. Wie als rechthebbende moet worden gezien lees je hier.

Uitzonderingen

Er zijn verschillende uitzonderingen op de hoofdregel ‘gebruik zonder toestemming is niet toegestaan’. Zo kan er sprake zijn van een geldig citaat, van privégebruik en mogen posts via sociale media gedeeld worden (NB: het overnemen van een sociale mediapost op je eigen website mag niet zonder toestemming). Een andere uitzondering is het embedden van content op je eigen site.

Een embedded link is een link die je in feite ‘insluit’ op je eigen webpagina, meer daarover vind je in dit (embedded) filmpje:

Door middel van embedden kun je foto’s en video’s van anderen gebruiken op je eigen website of sociale media-account zónder dat je toestemming nodig hebt van de auteursrechthebbende. Het lijkt er dus op dat je via embedden de auteursrechthebbende buiten spel kan zetten. In juridische zin is dat niet zo. Als je een embedded link plaatst, wordt er namelijk niets met het brondocument gedaan. Dat blijft gewoon op de oorspronkelijke server staan. Het wordt niet gedownload en ook niet geüpload. Er vindt geen ‘verveelvoudiging’ plaats, je maakt geen kopie. Dat maakt dat embedden is toegestaan, dus zonder dat je daarvoor toestemming nodig hebt van de auteursrechthebbende. In beginsel.

Uitzondering op uitzondering = hoofdregel

Als het namelijk gaat om een foto of filmpje waarvan je weet of moet weten dat het niet eerder openbaar is gemaakt met toestemming van de rechthebbende, geldt nog steeds de hoofdregel: ‘gebruik zonder toestemming mag niet’. Dat geldt ook als een foto of video wel openbaar is gemaakt, maar bijvoorbeeld alleen voor een beperkte groep (zoals abonnees) en je voor het elders publiceren beperkingsmaatregelen moet omzeilen.

Vreemde situatie

Door foto’s en video’s van een ander te embedden kun je die in beginsel dus op je eigen website laten zien, zónder toestemming. Dat terwijl het zonder toestemming downloaden en uploaden van een foto of video van een ander op je eigen website – dus met hetzelfde eindresultaat, namelijk het tonen van beschermd materiaal op je eigen site – niet mag. Dat verschil is er alleen omdat embedden technisch anders werkt dan downloaden en uploaden. Uit de Svensson-uitspraak van het Europese Hof over hyperlinken, kan worden afgeleid dat er met embedden geen mededeling aan (nieuw) publiek plaatsvindt en dat het daarmee is toegestaan.

Dit levert een wat gekunstelde situatie op. Je hebt geen toestemming nodig om te embedden, maar het eindresultaat is hetzelfde als bij down-/uploaden (waar je wél toestemming voor nodig hebt), namelijk: je toont werk van een ander op je eigen site. Ik zou het dan ook fair vinden als embedden auteursrechtelijk gelijk wordt getrokken met het down- en uploaden van materiaal. In de V.S. is dat al eens gebeurd, in een uitspraak uit 2018 over een embedded foto. De rechter oordeelde daar dat embedden, net als downloaden en uploaden van content van anderen, niet is toegestaan als je daar geen toestemming voor hebt (tenzij natuurlijk een van de andere uitzonderingen van toepassing is). Het resultaat is immers hetzelfde. Dat betekent niet dat de heersende lijn nu is dat je in de V.S. geen materiaal mag embedden zonder toestemming, maar het heeft de discussie wel aangewakkerd.

Embedden toch niet toegestaan?

Recent heeft ook een Nederlandse rechter geoordeeld dat embedden niet is toegestaan, in een procedure over deze foto van gevulde eieren:

Foto: Studio Lipov

De oorspronkelijke foto is bijgesneden en op de website van de aangesproken partij geplaatst, bij een recept. Volgens de rechthebbende is dat zonder toestemming gebeurd waardoor het normale licentietarief is misgelopen en alsnog moet worden betaald. Een van de argumenten van de aangesproken partij is dat de foto embedded is gepubliceerd, zodat er geen sprake kan zijn van inbreuk op het auteursrecht. Normaliter is dat een reden om de inbreukvorderingen af te wijzen, natuurlijk op voorwaarde dat dat embedden ook kan worden aangetoond. Maar in dit geval ging de rechter er niet in mee en oordeelt: “Doordat de foto op de website van [gedaagde] heeft gestaan heeft zij de foto geopenbaard en dat is zonder toestemming van [eiseres] niet toegestaan, zo volgt uit artikel 25 en 27A van de Auteurswet (Aw).”.

Met de uitkomst kan ik het alleen maar eens zijn, maar zoals de auteursrechtelijke regels in de EU op dit moment zijn, is dit een uitspraak die op zichzelf staat. Uiteindelijk zal het aan het EU Hof van Justitie zijn om te beoordelen of er voor het embedden van auteursrechtelijk beschermde content van een ander toestemming moet worden gevraagd, net als voor elke andere manier van het openbaar maken van content. Als je als auteursrechthebbende overigens wil voorkomen dat je werk zonder jouw toestemming geëmbed wordt, kun je de codering op je website zo wijzigen dat embedden niet meer mogelijk is.


In de praktische handboeken voor ondernemers ‘IE in Bedrijf’ lees je alles over auteursrecht en inbreuk, met tal van voorbeelden uit de praktijk. In de laatste twee delen (5 en 6), IE in Bedrijf – Online en IE in Bedrijf – Inbreuk op IE-rechten, wordt uitgebreid ingegaan op het inbreukmakend gebruik van foto’s en andere content, wat fotografen en rechthebbenden daaraan kunnen doen, maar ook hoe je je als aangesproken partij kunt verweren tegen claims. De serie is te koop bij de reguliere en online boekhandels (bijvoorbeeld: managementboek.nl) zowel in hard cover als eBook. Kijk voor een (gratis) te downloaden inkijkexemplaar op de website IE in Bedrijf.

Nieuw boek Inbreuk op IE-rechten: alles wat bedrijven moeten weten over inbreuk op intellectuele eigendomsrechten

In de boekenserie IE in Bedrijf verschijnt op 6 februari een nieuw, zesde deel: Inbreuk op IE-rechten. In dit deel, dat los van de rest te lezen is, vertellen auteurs Marjolein Driessen en Theo-Willem van Leeuwen bedrijven en ondernemers alles wat ze moeten weten over inbreuk op IE-rechten op onder meer design, merken, foto’s en in reclame. In begrijpelijke taal en met veel herkenbare praktijkvoorbeelden leggen ze uit hoe je inbreuken voorkomt of oplost. 

‘Inbreuk op intellectuele eigendomsrechten (IE-rechten) zoals auteursrechten, modelrechten of merkrechten, komt heel veel voor en kan ieder bedrijf overkomen’, zegt auteur Marjolein Driessen, partner IE-recht bij advocatenkantoor Legaltree. ‘Hoewel je met de juiste kennis veel inbreukproblemen kunt voorkomen en oplossen, weten de meeste ondernemers niet goed wat hun positie is. Met het praktische boek Inbreuk op IE-rechten willen we daar verandering in brengen.’

Begrijpelijke uitleg voor niet-juristen

Inbreuk op IE-rechten bevat uitleg, praktische informatie, tips en fabels. Aan bod komen vragen als:

  • Waar moet je op letten als je een partij wil aanspreken op inbreuk op design of content, zoals foto’s?
  • Hoe verzamel je in dat geval bewijs?
  • Welke claims kun je verwachten als je zelf wordt aangesproken, en hoe verweer je je daartegen?
  • Hoe los je conflicten over namen (handelsnamen, merken en domeinnamen) op?

Daarnaast geven de auteurs veel voor ondernemers herkenbare voorbeelden, onder meer uit branches waarin inbreuk op IE-rechten dagelijkse praktijk is, zoals de meubelbranche, de fashionindustrie, de kunstwereld, de fotografiebranche en de reclame-industrie.

Over de serie

De nu 6-delige serie IE in Bedrijf bestrijkt het IE-recht gedurende de hele levenscyclus van een bedrijf. Van de positionering van het merk, bescherming van creaties, het maken van reclame tot inbreuk en het oplossen van conflicten.

Voor wie?

Het boek is bedoeld voor ondernemers en bedrijven die meer willen weten over inbreuk op IE-rechten. Inbreuk op IE-rechten is verkrijgbaar via de reguliere en online boekhandel.

ISBN 9789082373257 (hard cover), EUR 44,50 (incl. btw). Ook verkrijgbaar als e-book – Legaltree 2020.

Over auteurs Marjolein Driessen en Theo Willem van Leeuwen

Marjolein Driessen is IE-specialist en partner bij advocatenkantoor Legaltree. In haar praktijk focust ze zich op merken, vormgeving, foto’s en reclame. Theo-Willem van Leeuwen is merkenjurist en eigenaar van merkenbureau Abcor.

IE in Bedrijf (deel 6): Inbreuk op IE-rechten

Boek Marjolein Driessen & Theo-Willem van Leeuwen, ‘IE in Bedrijf Deel 6 – inbreuk op IE-rechten’, Legaltree Publishers: november 2019.

In de boekenserie IE in Bedrijf verschijnt op 6 februari 2020 een nieuw, zesde deel: Inbreuk op IE-rechten. In dit deel, dat los van de rest te lezen is, vertellen auteurs Marjolein Driessen en Theo-Willem van Leeuwen bedrijven en ondernemers alles wat ze moeten weten over inbreuk op IE-rechten op onder meer design, merken, foto’s en in reclame. In begrijpelijke taal en met veel herkenbare praktijkvoorbeelden leggen ze uit hoe je inbreuken voorkomt of oplost. 

‘Inbreuk op intellectuele eigendomsrechten (IE-rechten) zoals auteursrechten, modelrechten of merkrechten, komt heel veel voor en kan ieder bedrijf overkomen’, zegt auteur Marjolein Driessen, partner IE-recht bij advocatenkantoor Legaltree. ‘Hoewel je met de juiste kennis veel inbreukproblemen kunt voorkomen en oplossen, weten de meeste ondernemers niet goed wat hun positie is. Met het praktische boek Inbreuk op IE-rechten willen we daar verandering in brengen.’

Begrijpelijke uitleg voor niet-juristen

Inbreuk op IE-rechten bevat uitleg, praktische informatie, tips en fabels. Aan bod komen vragen als:

  • Waar moet je op letten als je een partij wil aanspreken op inbreuk op design of content, zoals foto’s?
  • Hoe verzamel je in dat geval bewijs?
  • Welke claims kun je verwachten als je zelf wordt aangesproken, en hoe verweer je je daartegen?
  • Hoe los je conflicten over namen (handelsnamen, merken en domeinnamen) op?

Daarnaast geven de auteurs veel voor ondernemers herkenbare voorbeelden, onder meer uit branches waarin inbreuk op IE-rechten dagelijkse praktijk is, zoals de meubelbranche, de fashionindustrie, de kunstwereld, de fotografiebranche en de reclame-industrie.

Over de serie

IE in Bedrijf bestrijkt het IE-recht gedurende de hele levenscyclus van een bedrijf. Van de positionering van het merk, bescherming van creaties, het maken van reclame tot inbreuk en het oplossen van conflicten.

Voor wie?

Het boek is bedoeld voor ondernemers en bedrijven die meer willen weten over inbreuk op IE-rechten. Inbreuk op IE-rechten is verkrijgbaar via de reguliere en online boekhandel.

ISBN 9789082373257 (hard cover), EUR 44,50 (incl. btw). Ook verkrijgbaar als e-book – Legaltree 2020.

Over auteurs Marjolein Driessen en Theo Willem van Leeuwen

Marjolein Driessen is IE-specialist en partner bij advocatenkantoor Legaltree. In haar praktijk focust ze zich op merken, vormgeving, foto’s en reclame. Theo-Willem van Leeuwen is merkenjurist en eigenaar van merkenbureau Abcor.

De Nederlandse proceskostenveroordeling: (nog steeds) een obstakel

Artikel M. Driessen, ‘De Nederlandse proceskostenveroordeling: (nog steeds) een obstakel’, BMM 2019/1, 13 maart 2019.

In dit themanummer mag een bijdrage over de proceskostenveroordeling in IE-zaken natuurlijk niet ontbreken. In de ruim tien jaar nadat de eerste proceskostenveroordeling werd uitgesproken in Nederland, gebaseerd op de daadwerkelijke kosten, is het een onderwerp van voortdurende discussie geweest met tal van (kritische) artikelen, een proefschrift en tot op heden één arrest van het HvJ EU tot gevolg. De regeling inzake de ‘volledige’ proceskostenveroordeling heeft sinds de introductie in Nederland in 2006 ook zelf verschillende wijzigingen doorgemaakt. Vandaag de dag worden niet meer automatisch de opgevoerde, werkelijke proceskosten toegewezen, maar worden deze begrensd door gemaximeerde IE-indicatietarieven waaraan de meeste rechters zich houden. Dat is mooi, zou je zeggen, want dan weet iedereen waar hij aan toe is. Maar is dat wel zo? Nee, is mijn stellige antwoord.

Lees het volledige artikel hier.

IE in Bedrijf (deel 5): Online

Boek Marjolein Driessen & Theo-Willem van Leeuwen, ‘IE in Bedrijf Deel 5 – Online’, Legaltree Publishers: mei 2018.

In deel 5 gaan Marjolein Driessen en Theo-Willem van Leeuwen in op verschillende onderwerpen die spelen in de online wereld in relatie tot intellectuele eigendomsrechten. Zo wordt in dit boek behandeld hoe je domeinnamen claimt, wanneer je recht hebt op een bepaalde (domein)naam, wanneer je het merk van een concurrent als AdWord mag gebruiken, welke regels er gelden bij het maken van online reclame door middel van verschillende soorten prijsvragen en acties en in hoeverre je materiaal dat online te vinden is mag gebruiken op bijvoorbeeld je eigen website, via sociale media of door het aanbrengen van een hyperlink. Er is een uitgebreid hoofdstuk gewijd aan ‘apps’: hoe zorg je voor een goede bescherming van een app en hoe zit het met de privacy? Natuurlijk gaan we in op allerlei aspecten rondom sociale media, zoals: wat voor reviews zijn er toegestaan en in hoeverre mag je reclame maken via sociale media? En tot slot: hoe ga je als bedrijf om met online namaak en wie spreek je daarop aan? Kan dat ook een tussenpersoon zijn, zoals Marktplaats of eBay?

Zie website IE in Bedrijf.

IE in Bedrijf (deel 4): Reclame

Boek Marjolein Driessen & Theo-Willem van Leeuwen, ‘IE in Bedrijf Deel 4 – Reclame’, Legaltree Publishers: april 2017.

In deel 4 gaan Marjolein Driessen en Theo-Willem van Leeuwen in op reclame en intellectuele eigendomsrechten. Reclame is geen echt onderdeel van IE, maar het houdt wel sterk verband met elkaar. Merken worden vaak gebruikt in reclame, net als materiaal waarop andere IE-rechten rusten (zoals auteursrecht en portretrecht). Vaak is bedrijfscommunicatie ook een vorm van reclame maken. In deel 4 worden de belangrijkste onderwerpen op het vlak van reclame behandeld, zoals vergelijkende en misleidende reclame, gebruik van merken in reclame, de regels die gelden bij online reclame (zoals AdWords en sociale media), gebruik van (andermans) portretten/characters in reclame, inhakers die worden gemaakt bij belangrijke gebeurtenissen en evenementen en ambush marketing.

Zie website IE in Bedrijf.

IE in Bedrijf (deel 3): Vormgeving

Boek Marjolein Driessen & Theo-Willem van Leeuwen, ‘IE in Bedrijf Deel 3 – Vormgeving’, Legaltree Publishers: mei 2016.

In deel 3 gaan Marjolein Driessen en Theo-Willem van Leeuwen in op de bescherming van vormgeving, bijvoorbeeld door middel van het modellenrecht en het auteursrecht. In begrijpelijke, zo min mogelijk juridische taal wordt besproken wat het belang is van vormgeving en de bescherming daarvan, bijvoorbeeld bij meubels en mode, hoe vormgeving kan worden beschermd, wanneer inbreuk wordt gemaakt op de betreffende intellectuele eigendomsrechten zoals het modellen- en het auteursrecht en welke stappen je dan moet nemen.

Zie website IE in Bedrijf.

IE in Bedrijf (deel 2): Bescherming van ideeën

Boek Marjolein Driessen & Theo-Willem van Leeuwen, ‘IE in Bedrijf Deel 2 – Bescherming van ideeën’, Legaltree Publishers: november 2015.

IE in Bedrijf deel 2 gaat over de (on)mogelijkheden van ideeënbescherming, bijvoorbeeld door middel van het auteursrecht en het octrooirecht. Marjolein Driessen en Theo-Willem van Leeuwen bespreken in begrijpelijke, zo min mogelijk juridische taal hoe een idee ontstaat, wat de voorwaarden zijn om bescherming van ideeën te kunnen claimen en wanneer inbreuk wordt gemaakt op de betreffende intellectuele eigendomsrechten zoals het auteurs- en octrooirecht. Natuurlijk worden er weer fabels en tips besproken en worden de onderwerpen toegelicht aan de hand van tal van geïllustreerde praktijkvoorbeelden.

Zie website IE in Bedrijf.

IE in Bedrijf (deel 1): Handelsnamen en merken

Boek Marjolein Driessen & Theo-Willem van Leeuwen, ‘IE in Bedrijf Deel 1 – Handelsnamen en merken’, Legaltree Publishers: april 2015.

In deel 1 van IE in Bedrijf staat de vraag centraal: ‘Hoe positioneer ik mijn bedrijf het beste in de markt?’. Daarbij komt onder meer aan bod hoe het zit met handelsnamen en merken, het ontstaan ervan, de verschillen ertussen, hoe deze kunnen (of moeten) worden beschermd, de exploitatie van merken en handelsnamen en hoe inbreuk op een merk of naam is tegen te gaan.

Zie website IE in Bedrijf.