Berichten

Registratie bij zwarte lijst telecomproviders niet altijd juist

Waarschijnlijk heeft iedereen wel eens een telefoonrekening niet betaald. Ofwel omdat hij het niet kan, of omdat hij is verhuisd, of omdat er een fout is gemaakt in de rekening of omdat hij het om een andere reden niet eens is met de rekening. Soms, of misschien vaker dan soms, volgt dan registratie in de zwarte lijst van de Stichting Preventel.

Wat is Preventel?

Telecomproviders hebben blijkbaar met zoveel wanbetalers te maken dat er een aparte stichting voor is opgezet met de naam Preventel. Preventel houdt een zwarte lijst bij waarin wanbetalers worden opgenomen. Als de wanbetaler dan bij een van de aangesloten operators een contract wil afsluiten kan hij vanwege de registratie bij Preventel als klant worden geweigerd. Dat op zich kan behoorlijk vervelend zijn en is al helemaal niet terecht als je geen “echte” wanbetaler bent.

Het schijnt bijzonder lastig te zijn om contact te krijgen met Preventel, en ook lang te duren voordat er antwoord komt met inzicht in de eigen. Ik ken iemand die daarvoor drie brieven moest schrijven. Brenno de Winter schreef er in 2009 al een artikel over op Webwereld.

Niet alleen echte wanbetalers worden aangemeld

Het probleem met Preventel is dat telecomproviders niet alleen maar de echte wanbetalers in de zwarte lijst laten zetten. Ook wanneer er een goede reden is om een rekening niet te betalen gebeurt dat. Met het gevolg dat je onterecht wordt “achtervolgd” door de Preventel registratie en geen telefoonabonnement meer af kan sluiten.

Dit overkwam ook een bedrijf uit Beek. Het bedrijf had een geschil met Vodafone over de vraag of er wel of niet een overeenkomst tot stand was gekomen. Vodafone stuurde facturen die het bedrijf betwistte. Na vijf aanmaningen waar geen betaling op volgde werd het bedrijf bij Preventel aangemeld. Met als gevolg dat ze geen telefoonabonnement af kon sluiten bij een andere provider.

Het bedrijf vordert bij de Rechtbank Maastricht dat Vodafone en Preventel de registratie van het bedrijf uit de zwarte lijst halen. De Rechtbank geeft het bedrijf gelijk: de registratie moet worden verwijderd. Preventel schrijft zelf op haar website dat zij een maatschappelijk doel dient, namelijk om mensen en bedrijven tegen zichzelf te beschermen en niet verplichtingen aan te gaan die zij niet na kunnen komen. Hieruit volgt volgens de rechtbank dat aanmelding bij Preventel alleen kan worden gedaan wanneer de wanbetaling het gevolg is van financieel onvermogen van de aanvrager. Daar valt niet “wanbetaling” onder die verband houdt met een zakelijk conflict over de verschuldigdheid van abonnementskosten. Vodafone heeft ook tijdens de rechtszaak niet de indruk weg kunnen nemen dat oneigenlijk gebruik is gemaakt van de Preventel registratie om het bedrijf tot betaling te dwingen.

Telecomproviders moeten gerechtvaardigd belang hebben

Het oordeel van de rechtbank lijkt mij juist. De telecomproviders moeten op grond van de Wet Bescherming Persoonsgegevens een gerechtvaardigd belang hebben bij het aanmelden van niet-betalingen en dat belang moet bovendien zwaarder wegen dan het belang van de niet-betaler. Naar mijn mening weegt dat gerechtvaardigd belang van de telecomprovider zwaarder bij echte wanbetaling zonder reden of als gevolg van financieel onvermogen. Maar dat belang weegt niet zwaarder wanneer iemand niet betaalt omdat hij een factuur betwist of om andere goede redenen. De telecomprovider mag dan niet bij Preventel aanmelden en handelt naar mijn mening in strijd met de Wet Bescherming persoonsgegevens door dat wel te doen.

Extra zorgvuldigheid geboden bij branche-brede zwarte lijsten

Bij zwarte lijsten die binnen een branche worden gedeeld moet extra terughoudend met aanmeldingen worden omgegaan omdat iemand dan volledig van een bepaalde dienst kan worden uitgesloten. In de zaak van Vodafone gaf Vodafone zelf toe dat, als je eenmaal in de zwarte lijst bent opgenomen, geen van de aangesloten providers nog een contract met je wilt sluiten. Ook gaf Vodafone toe dat er na 5 aanmaningen automatisch een aanmelding bij Preventel volgt, blijkbaar ongeacht de reden voor het niet betalen.

De telecomproviders zouden intern dus een (betere) procedure moeten hebben om vast te stellen wanneer iemand bij Preventel mag worden aangemeld of niet. Ook moeten ze de betreffende persoon informeren over het feit dat ze hem hebben aangemeld bij Preventel. Anders voldoen zij niet aan de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Wellicht iets voor het College Bescherming Persoonsgegevens om eens een onderzoek naar te doen, nu ze toch al met de telecomproviders bezig zijn?

Melding Preventel bij het CBP kennelijk niet compleet

Interessant is nog dat de melding van Preventel bij het College Bescherming Persoonsgegevens (zie hier) kennelijk niet volledig en actueel is. In die melding staat dat alleen KPN, Vodafone, T-Mobile, Orange (valt nu onder T-Mobile) en Debitel aangesloten zijn terwijl Preventel op de website zelf schrijft zij dat ook Telfort, Tele2, RaboMobiel, Yes Telecom, Ben (bestaat dat nog?) en Connect-it aangesloten zijn.

Uitspraak Rechtbank er bij pakken

Dus: degene die er achter komt dat hij ten onrechte door een telecomprovider bij Preventel is geregistreerd kan deze uitspraak van de Rechtbank Maastricht er bij pakken om te beargumenteren dat die registratie niet geldig was, en dat hij uit het register moet worden verwijderd. Wie weet helpt dat.