Berichten

Nieuwe regels voor platform-to-business platforms

Internet platforms met zakelijke klanten die producten of diensten aan consumenten verkopen krijgen op zeer korte termijn te maken met nieuwe regels. Zij hebben tot 12 juli 2020 om te zorgen dat zij voldoen aan de nieuwe regels in de ‘Platform-to-business Verordening’.

De Verordening geldt voor platforms als Bol.com, booking.com, marktplaats.nl maar ook vergelijkingssites en reserveringsplatforms waarop zakelijke gebruikers producten of diensten aan consumenten aanbieden. Het moet gaan om zakelijke klanten en consumenten in de EU. Het platform zelf hoeft niet in de EU gevestigd te zijn.

Dergelijke platforms moeten aantal wijzigingen doorvoeren in hun websites, processen en algemene voorwaarden.

De Verordening moet zorgen voor meer transparantie en een beter evenwicht in de relatie tussen platforms en hun zakelijke gebruikers. Zo moeten platforms in hun algemene voorwaarden meer transparantie geven over bepaalde onderwerpen als de ratingsystematiek, de voorwaarden voor het blokkeren van accounts en producten of diensten die zij zelf verkopen.

Verder moeten zij zorgen voor een intern klachtenafhandelingssysteem, moeten zij in hun algemene voorwaarden mediators benoemen die kunnen bemiddelen bij geschillen en is er procedure voor wijziging van de algemene voorwaarden.

Uitzonderingen voor kleine platforms

Voor kleinere platforms is er op dit punt een beetje goed nieuws: er zijn twee verplichtingen waar zij niet aan hoeven te voldoen: zij hoeven geen klachtenafhandelingsprocedure te hebben en hoeven ook geen bemiddelaars aan te wijzen in hun algemene voorwaarden.

Wanneer is een platform klein? Daar is een ingewikkelde formule voor maar samengevat komt het er op neer dat een bedrijf dat zelf minder dan 50 personen in dienst heeft en minder dan 10 miljoen euro jaaromzet heeft is aan te merken als klein.

Wat zijn de nieuwe regels?

Dit zijn samengevat de nieuwe regels:

  1. Informatie in algemene voorwaarden. Een belangrijk speerpunt van de verordening is dat er in de algemene voorwaarden meer informatie moet worden opgenomen over een aantal verschillende onderwerpen.
    1. Inzicht in de rankings op platforms, zoals dat gebruikers kunnen betalen om hoger in de ranking komen;
    2. Een omschrijving van de omstandigheden waaronder het account van een zakelijke gebruiker kan worden geblokkeerd of opgeheven;
    3. Informatie over de mogelijkheden die het platform biedt om de producten of diensten van de zakelijke gebruiker op de markt te brengen;
    4. Informatie over de redenen van eventuele beperkingen die het platform aan zakelijke gebruikers oplegt om via andere kanalen producten en diensten te verkopen;
    5. Informatie over de eventuele aanvullende producten of diensten die het platform of andere partijen aan de consumenten aanbieden voordat de transactie wordt afgerond;
    6. De voorwaarden waaronder de zakelijke klant het account kan opheffen (de overeenkomst kan beëindigen) en een uitleg over toegang tot de informatie in het account;
    7. De afspraken over de intellectuele eigendomsrechten van zakelijke gebruikers;
    8. Een uitleg over de eventuele toegang die zakelijke gebruikers hebben tot data op het platform;
    9. Informatie over het interne klachtenafhandelingssysteem (zie ook onder 6);
    10. Een indicatie van de mediators die worden aangewezen om te bemiddelen bij eventuele geschillen (zie ook onder 7).
  2. Eisen aan de algemene voorwaarden zelf. De algemene voorwaarden zelf moeten eenvoudig beschikbaar zijn en in duidelijke en begrijpelijke taal zijn opgesteld.
  3. Wijziging van de algemene voorwaarden. Voor wijziging van de algemene voorwaarden geldt een procedure: zakelijke klanten moeten daar uiterlijk 15 dagen vooraf over worden geïnformeerd. Als de zakelijke klanten zelf voorzieningen moeten treffen om de wijzigingen te faciliteren en 15 dagen daar niet genoeg voor is, moet een langere termijn worden gegund. Als zakelijke klanten het niet eens zijn met de wijzigingen, moeten zij hun account kunnen opheffen.
  4. Procedure voor blokkeren of opheffen accounts. Wanneer het platform het account van een zakelijke gebruiker wil blokkeren of opheffen geldt hier ook een procedure voor: de zakelijke gebruiker moet er over worden geïnformeerd en moet de mogelijkheid krijgen om zijn visie kenbaar te maken in een interne klachtenafhandelingsprocedure (zie onder 6).
  5. Informatie verstrekken op het platform zelf:
    1. De identiteit van de zakelijke gebruikers moet voldoende duidelijk zichtbaar zijn op het platform;
    2. Er moet informatie worden gegeven over de redenen van eventuele beperkingen die het platform aan zakelijke gebruikers oplegt om via andere kanalen producten en diensten te verkopen.
  6. Invoeren van een intern klachtenafhandelingsprocedure. Platforms moeten een interne klachtenafhandelingsprocedure hebben die kosteloos is en makkelijk toegankelijk voor de zakelijke gebruikers. Deze verplichting geldt niet voor kleine platforms.
  7. Zorgen voor mediation. Om te geschillen die niet kunnen worden opgelost in de klachtenafhandelingsprocedure toch proberen op te lossen, moeten platforms twee of meer bemiddelaars (mediators) aanwijzen. Van de zakelijke klant en het platform wordt vervolgens verwacht dat zij meedoen aan deze mediation. Het platform moet de ‘redelijke kosten’ van de mediation dragen maar de mediator kan de uiteindelijke verdeling van de kosten voorstellen die door de beide partijen moet worden vastgesteld. Beide partijen mogen wel gewoon naar de rechter stappen. Ook deze verplichting geldt niet voor kleine platforms.

Wat als een platform zich niet aan de regels houdt?

Als algemene voorwaarden niet voldoen aan de transparantie-eisen en wijzigingen van de algemene voorwaarden plaatsvinden in strijd met de wijzigingsprocedure, zijn ze nietig en daarmee niet bindend voor de zakelijke gebruiker.

Daarnaast kunnen ondernemers, als een platform zich niet aan de nieuwe regels houdt, de rechter vragen een einde te maken aan de niet-naleving van de regels. Dit kunnen ondernemersorganisaties of -verenigingen ook doen.

Wat zijn de actiepunten voor platform-to-business platforms?

Platforms met zakelijke klanten die de verkoop van producten of diensten aan consumenten faciliteren zullen:

  1. hun algemene voorwaarden moeten updaten;
  2. hun procedure voor wijziging van de algemene voorwaarden moeten reviewen en waar nodig updaten;
  3. hun procedure voor het blokkeren en opheffen van accounts moeten reviewen en waar nodig updaten;
  4. een klachtenafhandelingsprocedure moeten opzetten of, als ze deze al hebben deze moeten aanpassen waar dat nodig is;
  5. mediators moeten benoemen in hun algemene voorwaarden.

De laatste twee verplichtingen gelden niet voor kleine platforms.

Facebook en het recht om niet gebruikt te worden…

Er is de laatste tijd weer veel ophef over de ‘nieuwe’ Facebook (privacy)voorwaarden die op 30 januari 2015 worden ingevoerd. Op basis van die voorwaarden zou Facebook zelfs eigenaar worden van alle content die je plaatst. Dus ook van de foto’s. En met die foto’s mag Facebook dus doen wat ze wil. Ook gebruiken in advertenties. Dat heeft tot grote consternatie en zelfs paniek geleid.

Dat is toch wel opmerkelijk. Iedereen met een Facebook-account plaatst zijn of haar hele hebben en houden op Facebook om allerlei (met name privé)aangelegenheden te delen met zoveel mogelijk mensen zodat letterlijk iedereen kan zien wat je wanneer aan het doen bent, wat je meemaakt, hoe je kinderen eruit zien, hoe ze opgroeien et cetera. Dat wordt door veel mensen volkomen normaal gevonden. Maar op het moment dat Facebook wat (kleine) veranderingen aanbrengt in de voorwaarden, staan gebruikers op hun achterste benen en draait alles opeens om hun privacy.

Dat de privacy van social media gebruikers niet altijd gewaarborgd is, bewijst Koppie Koppie. Daarop worden koffiemokken aangeboden met foto’s van kinderen die wel eens op internet geplaatst zijn. Niet om geld mee te verdienen, maar om mensen bewust te maken van hun gedrag op social media (aldus de oprichters).

Facebook mocht al lang gebruik maken van content die door de gebruikers op hun account wordt geplaatst. In de huidige voorwaarden staat bijvoorbeeld dat je Facebook

“een niet-exclusieve, overdraagbare, royaltyvrije, wereldwijde licentie [geeft] om alle IE-inhoud te gebruiken die je plaatst op Facebook of in verband met Facebook (IE-licentie). Deze IE-licentie eindigt wanneer je jouw IE-inhoud of je account verwijdert, tenzij je jouw inhoud hebt gedeeld met anderen en zij de inhoud niet hebben verwijderd.” en

“Je geeft ons toestemming je naam, profielfoto, inhoud en informatie (zoals een merk dat je leuk vindt) te gebruiken voor commerciële, gesponsorde of gerelateerde inhoud die door ons wordt aangeboden of verbeterd. Dit betekent bijvoorbeeld dat je een bedrijf of een andere entiteit toestaat ons te betalen om je naam en/of profielfoto met je inhoud of informatie te tonen, zonder dat je daarvoor compensatie krijgt. Als je een specifieke doelgroep hebt geselecteerd voor je inhoud of informatie, respecteren we bij het gebruik je keuze.”

Dat gaat dus – in theorie – heel ver. Het Tv-programma Radar besteedde deze week een item aan de (nieuwe) voorwaarden van Facebook. Bij Radar kwam aan de orde dat op Facebook geplaatste foto’s in advertenties op billboards kunnen worden geplaatst. Ook werd de nieuwe app ‘Reclaim’ onder de aandacht gebracht, opgericht door onder andere presentator Sipke Jan Bousema. Met Reclaim kunnen gebruikers een watermerk aanbrengen in hun foto’s zodat die niet meer aantrekkelijk zijn om te worden gebruikt in advertenties. Maar volgens Facebook zelf worden helemaal geen foto’s en dergelijke in advertenties gebruikt. Daar hebben ze helemaal geen belang bij.

Er zijn nog steeds misvattingen over de rechten op geplaatste content en foto’s. Webwereld.nl meldde deze week bijvoorbeeld – net zoals Bousema al liet weten bij Radar – dat Facebook de (eigendoms)rechten zou krijgen op de op Facebook geplaatste content en dus ook op de foto’s die gebruikers op hun Facebook account plaatsen (dit bericht heeft Webwereld inmiddels aangepast). Maar dat kan helemaal niet. Voor het overdragen van je auteursrechten is immers een (schriftelijke en ondertekende) overdrachtsakte nodig. Je geeft Facebook ‘slechts’ de bovengenoemde licentie.

Dus waar is al die ophef voor nodig?