Verheijen vs. Naturalis – Hebben architecten ook rechten?

Links: het ontwerp van Fons Verheijen. Rechts: het ontwerp van Neutelings Riedijk. (bron: dearchitect.nl)

Vorige week las ik het bericht in de Volkskrant dat het Leidse museum Naturalis een gedaantewisseling zal ondergaan. Voor velen zal dat wellicht niet heel opzienbarend nieuws zijn, maar de architect die het gebouw van Naturalis heeft ontworpen, Fons Verheijen, heeft aangekondigd naar de rechter te zullen stappen. Hij vindt namelijk dat het nieuwe ontwerp – van het Rotterdamse Neutelings Riedijk Architects – zijn gebouw ‘verminkt’. Op basis van zijn ‘persoonlijkheidsrechten’ wil Verheijen de verbouwing tegengaan.

In de Auteurswet is een artikel opgenomen dat in dit soort zaken door architecten meestal wordt ingeroepen: artikel 25. Dat gaat over de zogeheten persoonlijkheidsrechten. De maker van bijvoorbeeld een bouwwerk kan zich op basis daarvan verzetten tegen wijziging van dat bouwwerk (op voorwaarde dat dat redelijk is) maar ook tegen misvorming, verminking of anderszins aantasting indien dat nadeel oplevert ten aanzien van zijn naam, eer of hoedanigheid.

Lange tijd is er discussie geweest over de vraag of een architect zich kan verzetten tegen de algehele sloop van zijn bouwwerk, wat dus veel verder gaat dan ‘alleen maar’ een wijziging. Pas in 2004 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat de algehele sloop géén aantasting van het werk oplevert in de zin van artikel 25 van de Auteurswet. Dat betekent niet dat een architect nooit iets zou kunnen doen tegen de sloop, maar dat behandel ik nog wel een keer in een ander blog.

In dit specifieke geval – Verheijen vs. Naturalis – gaat het echter niet om de sloop van het gebouw maar om een wijziging in het ontwerp. Die wijziging heeft wel een reden: het Zoölogisch Museum (Amsterdam) en het Nationaal Herbarium Nederland gaan namelijk samen met Naturalis, waardoor een uitbreiding van de ruimtes in Naturalis nodig is. En dat is mogelijk de reden dat Verheijen bakzeil zal halen bij de rechter. Er moet namelijk een afweging van belangen plaatsvinden. Dat Naturalis uitgebreid wordt en meer ruimte nodig heeft, lijkt me een reden een verbouwing toe te staan ondanks de rechten van de architect. Daarbij kan wél een rol spelen – zo leert de architectenrechtspraak – dat als de verbouwing minder ingrijpend zou kunnen plaatsvinden, dat ook zou moeten. En in ieder geval zou de architect dan een (schade)vergoeding moeten krijgen. Ook lijkt uit de rechtspraak te volgen dat de eigenaar van een bouwwerk eerst contact moet zoeken met de architect om de plannen te bespreken. Of daarvan sprake is in dit geval is mij niet bekend.

Of  Verheijen het gaat redden in een rechtszaak is dus de vraag. Volgens een artikel op dearchitect.nl niet. Maar: ook de toonaangevende ‘zebrabrug’ (zie afbeelding linksboven) gaat verdwijnen. En of dat een noodzakelijke wijziging is?

De voorwaardelijke toegekende vergoeding: direct opeisbaar?

O.S. van Beijeren & E.LJ. Bruyninckx, ‘De voorwaardelijk toegekende vergoeding: direct opeisbaar?’ in ArbeidsRecht 2015/7 , februari 2015.

De aanleiding voor dit artikel is een recente uitspraak van de kortgedingrechter van Rechtbank Den Haag over de vraag of de door de rechter toegekende vergoeding in een ontbindingsprocedure voor zover vereist’ direct opeisbaar is. Deze procedure wordt door werkgevers gevoerd als een vangnet na een gegeven ontslag op staande voet om het risico van loondoorbetaling te beperken nadat de werknemer de nietigheid van het ontslag op staande voet heeft ingeroepen. Het is sinds jaar en dag vaste jurisprudentie van de Hoge Raad dat geen rechtsregel zich tegen de toewijsbaarheid van een ontbindingsverzoek voor zover vereist verzet. In de literatuur en jurisprudentie bestaat echter nog steeds discussie over het moment van opeisbaarheid van een vergoeding toegekend in een ontbindingsprocedure voor zover vereist.

Lees het volledige artikel hier.

MH17-dossier toegelicht bij WNL door Antoinette Collignon

Bij WNL gaf Antoinette Collignon op 3 februari jl. een toelichting op de recente ontwikkelingen in het MH17 dossier. Zij benadrukte dat het voor nabestaanden van belang is dat alle feiten boven tafel komen. Antoinette behartigt de belangen van nabestaanden en is lid van het kernteam van advocaten dat zich bezighoudt met de MH17 zaak. Dit kernteam is opgericht ten behoeve van de rechtsbijstand aan de nabestaanden.

De taak van het kernteam is om de krachten te bundelen en dossier overschrijdende onderwerpen te inventariseren en daarover een gezamenlijk beleid te bepalen. Het kernteam is op initiatief van de specialisatieverenigingen, de Vereniging van Advocaten voor Slachtoffers van Personenschade (ASP) en de Vereniging van Letselschade Advocaten (LSA) opgericht. De leden van het kernteam zijn: Antoinette Collignon, Maya Spetter, Sander de Lang, Peter Langstraat, Veeru Mewa en Evert Wytema.

Bekijk de uitzending hier.